عوامل مؤثر بر پیاده‌سازی نظام حسابداری تعهدی در مؤسسات تابعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

2 کارشناس ارشد حسابداری از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران

چکیده

مقدمه: توجه به ایفای نقش صحیح و به‌موقع مسئولیت پاسخ‌گویی و ارزیابی عملکرد مدیران، بکارگیری مبنای تعهدی در ثبت رویدادهای مالی واحدهای دولتی را بسیار مؤثر می‌سازد. از این رو، بررسی مزایا و معایب این مبنای حسابداری و عوامل مؤثر بر پیاده‌سازی آن ضروری به نظر می‌رسد.
روش پژوهش: این پژوهش، از نوع پژوهش‌های پیمایشی است. داده‌های مورد نیاز برای آزمون فرضیه‌های پژوهش، از طریق توزیع پرسش‌نامه پژوهشگر ساخته بین نمونه‌ای از مدیران مالی، رؤسای حسابداری و حسابداران شاغل در دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی کشور و واحدهای تابعه گردآوری شده است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران محاسبه شده و برای انتخاب نمونه آماری، از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده، استفاده شده است. فرضیه‌‎های پژوهش با استفاده از آزمون t وتحلیل واریانس، آزمون شده است.
یافته‌ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان‌دهنده این است که عوامل مدیریت، نیروی انسانی متخصص، قوانین و مقررات، چارچوب نظری و فرهنگ پاسخ‌گویی و پاسخ‌خواهی بر بکارگیری حسابداری تعهدی در بخش دولتی تأثیر‌گذار است.
نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان گفت که به نظر آزمودنی‌ها، تأثیر عوامل مورد بررسی بر پیاده‌سازی نظام حسابداری تعهدی در سطح بالایی قرار دارد و در این بین، عامل مربوط به مدیریت بیش‌ترین و چارچوب نظری کم‌ترین میزان تأثیر را بر پیاده‌سازی حسابداری تعهدی داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Factors Influencing the Implementation of Accrual Accounting Systems in the Institutions Affiliated to the Ministry of Health and Medical Education

نویسندگان [English]

  • H. R. Vakili Fard 1
  • F. Nazari 2
1 Associate Professor of Accounting, Islamic Azad University, Tehran Science and Research
2 Master of Accounting, Islamic Azad University, Tehran Science and Research
چکیده [English]

Introduction: Due attention to directors’ timely accountability, their ability to fulfill their responsibilities adequately, and critical evaluation of their work makes the accrual accounting systems very effective in recording the financial events of the public sectors. Hence, examining the advantages and disadvantages of this accounting basis, and the factors influencing its implementation seem necessary.
Methods: The data needed for testing the research hypotheses were collected through the questionnaire designed in this study. The questionnaire was completed by a group of financial managers, heads of accounting, and accountants working in the medical universities, health services, and affiliated units. Stratified random sampling based on Cochran formula was used to select the participants. T-test and analysis of variance (ANOVA) were used to analyze the data.
Results: The results of the study indicate that several factors, such as managerial elements specialist human resources, rules and regulations, the theoretical framework, and a culture of accountability (among directors) and seeking-accountability (among clients) are effective in the use of accrual accounting in the public sector.
Conclusion: The findings of the study points to the conclusion that among the factors affecting the implementation of accrual accounting system, those related to management have the greatest impact whereas the ones related to theoretical framework have the minimal impact.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cash Accounting Basis
  • Accrual Accounting Basis
  • Institutions Affiliated to the Ministry of Health and Medical Education
باباجانی، جعفر (1383). «ارزیابی ظرفیت مسئولیت پاسخ‌گویی نظام حسابداری وگزارش‌گری دولت جمهوری اسلامی ایران». مجله مطالعات حسابداری، شماره 6، ص‌ص. 26-54.

باباجانی، جعفر (1385). حسابداری و کنترل‌های مالی دولتی. چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی.

صابر، مهدی (1390). «بررسی ظرفیت قوانین و مقررات جهت پیاده‌سازی نظام حسابداری تعهدی در بخش دولتی ایران». اولین همایش ملی رویکردهای نوین در حسابداری دولتی، مازندران، آمل: 14 و 15 اردیبهشت.

صبوری، مصطفی (1386). «شفافیت بودجه‌ای و نقش حسابداری دولتی». فصلنامه حسابرس، شماره 37، ص‌ص. 50-55.

طالب‌نیا، قدرت‌اله؛ البرزی، محمود؛ و بتول زراعی (1390). «ارائه الگوی اقتضایی برای فرایند انتقال از مبنای نقدی به مبنای تعهدی در حسابداری دولتی ایران». مجله دانش حسابداری، سال دوم، شماره 5، ص‌ص. 51-73.

کرباسی‌یزدی، حسین و علی طریقی (1388). «ارزیابی مزایای سامانه‌های حسابداری تعهدی در دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران». فصلنامه دانش حسابرسی، سال نهم، شماره 30، ص‌ص. 16-27.

گرد، عزیز و عباس کریمی (1390). «بررسی اثرات تغییر روش حسابداری نقدی به حسابداری تعهدی بر عملکرد مالی و عملیاتی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی». فصلنامه دانش حسابرسی، سال یازدهم، شماره 4، ص‌ص. 6-21.

مهدوی، غلامحسین (1379). «نظام پاسخ‌گویی و حسابداری دولتی در ایران». فصلنامه حسابرس، شماره 7، ص‌ص. 38-43.

Barrett, P. (1993). “Managing in an Accrual Accounting Environment”. Paper Presented to RIPA. Conference (Canberra, 26 February).

Chan, L. J. (2003). “Government Accounting: An Assessment of Theory, Purposes and Standards”. Public Money & Management, Vol. 20, Issue. 1, pp. 19-26.

Christianes, J. and B. Reyniers (2009). “Impact of IPSAS on Reforming Governmental Financial Information Systems: A Comparative Study”. Working Paper, Ghent University, Belgium.

Clark, D. (1996). “Open Government in Britain: Discourse and Practice”. Public Money & Management, Vol. 16, Issue. 1, pp. 23-30.

Hillman, N. and C. Collony (2011). “Accruals Accounting in the Public Sector: A Road Not Always Taken”. Management Accounting Research, Vol. 22, Issue. 1, pp. 36-45.

McPhee, I. (2006). “Financial Management in the Public Sector: How Accrual Accounting Enhances Governance and Accountability”. CPA Australia Public Sector Finance and Management Conference, 17 August.

Nesbakk, L. G. (2011). “Accrual
Accounting Representations in the Public Sector: A Case of Autopoiesis”. Critical Perspectives on Accounting, Vol. 22, Issue. 3, pp. 247-258.

Robinson, M. (2002). “Accrual Accounting and the Public Sector”. Working Paper, School of Economics and Finance Queensland University of Technology.

Seguin, K. L. (2008). “Accrual Accounting Implementation in the Canadian Federal Government”. A Thesis Submitted to the Faculty of Graduate Studies and Research in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Business Administration, Sprott School of Business, Carleton University, Ottawa, Ontario.

Thomas, H. B. (2007). “Does Full Accrual Accounting Enhance Accountability?” The Innovation Journal: The Public Sector Innovation Journal, Vol. 12, Issue. 3, Article. 4, pp. 1-18.

Tudor, T. (2008). “Cash Versus Accrual Accounting in Public Sector”. Available at: www.ssrn.com

Tudor, T. and A. Mutiu (2005). “Cash Versus Accrual Accounting in Public Sector”. Studia Oeconomica, No. 1, pp. 36-51.