ارزیابی هزینه-اثربخشی اجرای برنامه ملی غربالگری بیماری فنیل کتونوری نوزادان در استان همدان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

10.30476/jha.2021.68047.1197

چکیده

مقدمه: فنیل کتونوری بیماری است که در صورت شناسایی نشدن به‌موقع، صدمات جبران‌ناپذیری بر سلامت نوزاد خواهد گذاشت. به همین منظور، برای کاهش بار بیماری و عوارض ناشی از آن در اغلب کشورهای دنیا، از جمله کشور ایران، طرح غربالگری نوزادان اجرا می‌شود. در این راستا، هدف پژوهش حاضر بررسی اثربخشی اجرای برنامه ملی غربالگری بیماری فنیل کتونوری نوزادان در استان همدان است.
روش پژوهش: به‌منظور بررسی نسبت فایده به هزینه، با استفاده از الگوی درخت تصمیم‌گیری هزینه‌های انجام غربالگری و هزینه‌های درمان بیماران غربالگری نشده مبتلا به عقب‌ماندگی ذهنی محاسبه و مقایسه شد. هم‌چنین، برای بررسی اثربخشی این برنامه، ضریب هوشی پانزده بیمار شناسایی‌شده در برنامه غربالگری طی سال‌های 1392 و 1393 با پانزده کودک سالم از طریق آزمون‌های وکسلر مقایسه شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 16 آزمون شد.
یافته‌ها: هزینه‌های درمان بیماران شناسایی‌شده به‌وسیله برنامه غربالگری و بیماران غربالگری‌ نشده، به ترتیب، مبلغ 000ر152ر324 ریال و 000ر 138ر337 ریال است. بنابراین، اجرای برنامه غربالگری فنیل کتونوری برای هر بیمار باعث صرفه‌جویی مبلغ 000ر786ر12 ریال در هزینه‌ها می‌شود. هم‌چنین، در راستای ارزیابی اثربخشی برنامه غربالگری، مشخص شد که بیشتر کودکان گروه مورد آزمون (87 درصد) دارای بهره هوشی متوسط و بیشتر کودکان گروه شاهد دارای بهره هوشی تقریباً بالا (60 درصد) و بالا (27 درصد) بودند.
نتیجه‌گیری: اجرای برنامه غربالگری فنیل کتونوری سودمند و اثربخش است؛ به نحوی که، ضمن صرفه‌جویی در هزینه‌های درمان این بیماری، در حفظ ضریب هوشی بیماران شناسایی شده و تحت درمان قرار گرفته بسیار مؤثر است و از بروز عقب‌ماندگی ذهنی جلوگیری می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Cost-effectiveness evaluation of the implementation of the national screening program for neonatal phenylketonuria in Hamadan province

نویسندگان [English]

  • V. Niazipour 1
  • Kh. Alimohammadzadeh (Ph. D.) 2
  • S. M. Hosseini (Ph. D.) 3
1 M.Sc. Student of Health Services Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Health Services Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of Health Services Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran